آيه در اين معنا ظهور دارد كه اگر امّت به حبل اللَّه تمسك كنند ، ريسمان خداوند آنان را از گمراهى مصون مىدارد . بنابراين براى واژهء « عصمت » ، معناى « گرفتن » و « نگهدارى » مناسب‌تر از « مانع شدن » است . به همين جهت راغب در مفردات « عصم » را به معناى « مسك » دانسته و « الإعتصام » را به « الإستمساك » معنا كرده است . « 1 » تفاوت اين دو معنا نيز آشكار است ، چرا كه « مسك » - يعنى گرفتن و نگهدارى - أخصّ از « منع » است . گرفتن و نگهدارى شخصى كه بالاى كوه است ، هنگامى معنا دارد كه از حركت او به سوى پرتگاه جلوگيرى شود . اما « منع » در هنگامى است كه شخص در معرض سقوط قرار گرفته باشد و به نحوى راه او سدّ گردد و از سقوط وى جلوگيرى شود . با توجه به اين نكته است كه مىتوان گفت « عصمت » نيرويى است كه انسان را از حركت به سمت خطا باز مىدارد ، نه آن كه فقط به هنگام لغزش مانع وى شود . معنا و حقيقت « عصمت » از نگاه متكلمان شيعه عالمان شيعه هر يك به نوعى و با نگرشى به واژه و حقيقت عصمت نگريسته‌اند كه گاهى اتفاق نظر و گاهى نيز اختلاف نظرهايى جزئى دارند ؛ هرچند اختلاف‌هاى جزئى خللى به حقيقت عصمت ائمه نمىزند . با اين بيان ، به بررسى آن در ميان متكلمان شيعى در اين قسمت خواهيم پرداخت . شيخ مفيد رحمه اللَّه در تعريف « عصمت » مىنويسد : العصمة لطف يفعله اللَّه تعالى بالمكلف بحيث يمتنع منه وقوع المعصية و ترك الطاعة مع قدرته عليهما ؛ « 2 » « عصمت » لطفى است كه خداى تعالى در حق مكلف روا مىدارد به طورى كه وقوع گناه و ترك اطاعت از او ممتنع مىگردد ، هر چند كه بر انجام آن قدرت دارد .

--> ( 1 ) . المفردات في غريب القرآن : 336 - 337 . ( 2 ) . النكت الإعتقادية : 37 .